Ülkenin en önemli sorunu pahalılık ve adalet eksikliği, bu havada insanın içinden ne Manisa Mesir Macunu Şenlikleri’nde yaşanan paçozluğu ne de Galatasaray’ın 4’üncü şampiyonluğa koşmasını yazmak geliyor.

Merakta bırakmadan bilmeyenler için başlığa koyduğumuz enflasyon çeşitlerinin en terbiyesizin ve arkadaşlarının ne anlama geldiğine bakalım.

Skimpflasyon: Fiyat aynı kalırken sunulan hizmet veya ürün kalitesinin düşürülmesidir.

Stagflasyon: Ekonomik durgunluk (İşsizlik) ile yüksek enflasyonun aynı anda yaşanması durumudur.

Shrinkflasyon: Fiyatın aynı kalıp, ürün gramajının veya boyutunun azaltılmasıdır.

Greedflasyon: Firmaların, yüksek enflasyon ortamını fırsat bilerek maliyet artışının üzerinde kar marjı koymalarıdır.

Sanırım klasik enflasyonun yanında yukarıda saydığımız tüm enflasyon çeşitlerini yaşıyoruz.

DOLMALIK BİBER 300 LİRA

Kafadan yazının görselindeki tabloya bakalım. Bu tezgah bir bakkala ait, kabul fiyatlar biraz piyasanın üzerinde ama biraz. En ucuzcu markette de çeri domates 250 kayme.

Kardeşim domatesine, biberine yüzlerce lira verirsek o tencere nasıl dolacak, nasıl kaynayacak. Dört kişiye bir öğün yetecek bir tencere etli yemek bin liranın altına pişmiyor. Asgari ücretle 28 öğün etli yemek yapabilirsin bu fiyatlarla; ayda var 90 öğün!

Kahvaltıyı öğünden saymayanı şarküteriye davet ediyorum; tek dilim pastırma 65 lira, ortalama bir bala bir lokma ekmek banmak 40 lira. Yağı bol bulabilenler için en pahalı öğün kahvaltı.

Eeee para bunlara yetmeyince ne yapıyor insanlar, kaliteyi bozuyorlar. Satıcı malın, alıcı hayatının kalitesini bozuyor. 

AZ ZAMANDA ÇOK LİG DÜŞTÜK

Sonra neymiş efendim, “Almanya bizi kıskanıyor”! 

Gel de onu markette çürük meyve-sebze reyonunda daha az çürüğü seçmeye çalışan başörtülü bacılara anlat. Mesela Almanya’da çıkma meyve-sebze reyonu olan market var mı!

Hadi boşver Almanya’yı, Avrupa’nın herhangi bir ülkesinde var mı! 

Öyle bir lig düştük ki, soluğu 4’üncü amatörde bulduk; daha beteri 6’ya 6 halı saha maçı. Mahalle takımı diyecektim ama artık mahalle arasında top oynayacak alan kalmadı. Mahallesine göre ya ev yapıyorlar ya rezidans buldukları boş arsaya. Köyde bile sahan garanti değil, vahşi madenciliğin dozerleri alıveriyorlar çocukların topunu çelik paletlerinin altına. 

MADENCİLER HANGİ GRUPTA!

En sahtekarı ise shrinkflasyon!

Taze kaşar paketleri 700 gramdı birkaç yıl önce, 600‘e indi, sonra 500‘e. Yakında 350 gramlık küçük boylarıyla buluşacak. Pakete önden baksan aynı ama öyle incelttiler ki artık klasik tostu doldurabilmek için iki dilim yan yana gerekiyor.

Sadece yiyecekte yok bu shrinkflasyon, her yerde.

Evyenin su gideri bozuldu, alelacele körüklü bir tane bulup taktım. Körüklü boruyu inceltmiş yezitler, su bile gidemiyor giderden! Ara ara, taslı sifon bulamadım civar nalburlarda; satılmıyormuş pahalı olduğu için. Pavyon mönülerini ağlatacak fiyatlandırmalarıyla meşhur yapı market yolu gözüktü.

Greedflasyon en sık rastladığımız hâli bu canavarın. Üretici bir sonra üretip satacağı malın kârını bir önceki satışa kaskallıyor. 

Stagflasyon ise her evin gözdesi, ya işsiz kalmış bir ebeveyn ya da iş bulamayan bir gencin olmadığı ev yok gibi. Acaba çalışıp da maaşını alamayan, alamadığı maaşı istediği için de dayak yiyen madenciler de bu gruba mı giriyor çözemedim.

MAAŞFLASYONLULAR

En meşhur ekonomist ekonomimizi düzeltemedi ama sanırım ekonomi dünyasına sonu …flasyonla biten yeni terimler hediye edecek.

Ne güzeldi ambulansların köpekler tarafından çekildiği, AKP’nin henüz ülkeye oksijeni getirmediği yıllardaki enflasyon.

Yüzde 70 olur, daha Pinokyo olmamış TÜİK de yüzde 70 açıklardı. O gün hükümetin başında kim varsa, refah payıyla yüzde 75 zammı yapıştırırdı maaşlara.

Yok itimflasyon yok şeyimflasyon bilmezdik, tek bir canavar vardı ve biz güçlüsü güçsüzü bir olup onu taşlardık. Yeni düzende güçlü şeyimflasyondan da para kazanıyor elimflasyondan da.

Giren çıkan dayak yemeden alabilse bile maaşflasyonlulara.